UŻYTKI
EKOLOGICZNE
Użytkami ekologicznymi są zasługujące na ochronę pozostałości ekosystemów
mających znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej
- naturalne zbiorniki wodne, śródpolne i śródleśne
oczka wodne, kępy drzew i krzewów, bagna, torfowiska, wydmy,
płaty nieużytkowanej roślinności, starorzecza, wychodnie skalne,
skarpy, kamieńce, siedliska przyrodnicze oraz stanowiska rzadkich
lub chronionych gatunków roślin, zwierząt i grzybów,
ich ostoje oraz miejsca rozmnażania lub miejsca sezonowego przebywania.
Ustanowienie użytku ekologicznego następuje w drodze rozporządzenia wojewody albo uchwały rady gminy, jeżeli wojewoda nie ustanowił tych form ochrony przyrody.
Jak powołać
użytek ekologiczny?
Na terenie małopolskiej części Jury utworzone zostało 5 użytków ekologicznych:
1) Pustynia Błędowska, utworzony w 1995 r. na terenie gminy Klucze, obejmuje południową część pustyni o powierzchni 683,91 ha. Celem utworzenia użytku jest zachowanie form i gatunków pustynnych na części pustyni ulegającej sukcesji leśnej.
2) Stanowisko lilii złotogłów na
Garbie Tenczyńskim, utworzony w 1998 r. na powierzchni
3,57 ha w gminie Zabierzów. Chroni wąwóz krasowy położony
na północnym stoku Garbu Tenczyńskiego
z bogatym stanowiskiem
lilii złotogłów.
3) Obszar występowania pleszczotki górskiej, utworzony w 1997 r. przez Radę Gminy Bolesław,
o powierzchni 5,60 ha. Chroni
miejsce występowania pleszczotki górskiej na terenach hałdy
Bolesław.
4) Uroczysko Podgołogórze, utworzony w 2001 r. przez Radę
Gminy Zabierzów, o powierzchni 6,75 ha. W celu ochrony stawów
i trzcinowisk, łąk podmokłych, bagiennego lasu olszowego
i odłogów.
5) Uroczysko w Rząsce, utworzony w 2001 na powierzchni 59,10 ha,
w gminach Zabierzów
i Kraków dla ochrony jednego z dwóch stanowisk fiołka bagiennego w Polsce. Sąsiaduje z użytkiem
ekologicznym Uroczysko w Rząsce.
Na terenie śląskiej części
Jury utworzone zostały
23 użytki ekologiczne:
1) Bagna w Antoniowie, utworzony
przez Wojewodę Śląskiego w 2001 na powierzchni 3,09 ha,
w gminie
Dąbrowa Górnicza. Chroni torfowisko przejściowe i niskie ze stanowiskami regionalnie rzadkich i ustępujących gatunków
roślin, w tym licznych gatunków chronionych oraz reliktowych
gatunków mszaków.
2) Młaki nad Pogorią I, utworzony
w 2002, na powierzchni 7 ha, w gminie Dąbrowa
Górnicza
przez Radę Miejską Dąbrowy Górniczej.
Chroni młaki z nagromadzeniem ginących i rzadkich gatunków
roślin.
3) Pogoria II, utworzony w 2002, na powierzchni 40 ha w gminie Dąbrowa
Górnicza przez Radę Miejską Dąbrowy Górniczej,
w celu ochrony zbiornika wodnego Pogoria II wraz z otoczeniem jako
siedlisko ptactwa wodnego oraz miejsce występowania rzadkich i chronionych
gatunków roślin
i zwierząt.
4) Źródliska w Zakawiu, utworzony w 2004, na powierzchni 1,69 ha, w gminie Dąbrowa Górnicza. Chroni Obszar źródliskowy stanowiący strefę zasilania rzeki Bobrek wraz z cennymi ekosystemami towarzyszącymi strefie wysięku wód oraz ze stanowiskami roślin i zwierząt chronionych.
5) Przygiełka, utworzony przez
Wojewodę Śląskiego w 2002, na powierzchni 11,75 ha,
w gminie
Myszków. Chroni torfowisko przejściowe ze stanowiskami
regionalnie rzadkich
i ustępujących gatunków roślin.
6) Bór Pohulanka, utworzony
przez Wojewodę Śląskiego w 2002, na powierzchni 2,58 ha,
w gminie
Myszków. Chroni torfowisko przejściowe i bór
bagienny ze stanowiskami regionalnie rzadkich i ustępujących gatunków
roślin.
7) Olszynka, utworzony przez
Wojewodę Śląskiego w 2002, na powierzchni 0,99 ha,
w gminie
Myszków. Chroni łęg olszowy ze stanowiskami regionalnie
rzadkich i ustępujących gatunków roślin.
8) Misiowa, utworzony przez
Wojewodę Śląskiego w 2002, na powierzchni 3,36 ha,
w gminie
Koniecpol. Chroni bagno ze stanowiskami regionalnie
rzadkich i ustępujących gatunków roślin.
9) Torfowisko, Utworzony przez
Wojewodę Śląskiego w 2002, na powierzchni 0,35 ha,
w gminie
Koniecpol. Chroni torfowisko i zbiornik wodny ze stanowiskami
regionalnie rzadkich
i ustępujących gatunków roślin.
10) Zapadliska, utworzony przez
Wojewodę Śląskiego w 2002, na powierzchni 3 ha,
w gminie
Poczesna. Chroni torfowisko ze stanowiskami regionalnie rzadkich
i ustępujących gatunków roślin.
11) Mokradła I, utworzony przez
Wojewodę Śląskiego w 2002, na powierzchni 6,41 ha,
w gminie
Poraj. Chroni torfowisko ze stanowiskami regionalnie rzadkich
i ustępujących gatunków roślin.
12) Zapadliska I, utworzony
przez Wojewodę Śląskiego w 2002, na powierzchni 28,97 ha,
w gminie
Poczesna. Chroni torfowisko ze stanowiskami regionalnie rzadkich
i ustępujących gatunków roślin.
13) Mokradła II, utworzony
przez Wojewodę Śląskiego w 2002, na powierzchni 2 ha,
w gminie
Poraj. Chroni torfowisko ze stanowiskami regionalnie rzadkich
i ustępujących gatunków roślin.
14) Białe Błota, utworzony
przez Wojewodę Śląskiego w 2003, na powierzchni 2,47 ha,
w gminie
Szczekociny. Chroni łąkę i torfowisko ze stanowiskami
regionalnie rzadkich i ustępujących gatunków roślin
15) Mokradło, utworzony przez
Wojewodę Śląskiego w 2003, na powierzchni 0,49 ha,
w gminie
Szczekociny. Chroni torfowisko ze stanowiskami regionalnie
rzadkich i ustępujących gatunków roślin.
16) Stawki, utworzony przez
Wojewodę Śląskiego w 2003, na powierzchni 0,41 ha,
w gminie
Szczekociny. Chroni torfowisko ze stanowiskami regionalnie
rzadkich i ustępujących gatunków roślin.
17) Smuga, utworzony przez
Wojewodę Śląskiego w 2003, na powierzchni 0,74 ha,
w gminie
Szczekociny. Chroni torowisko ze stanowiskami regionalnie
rzadkich i ustępujących gatunków roślin.
18) Kaczeniec, utworzony przez
Wojewodę Śląskiego w 2003, na powierzchni 0,45 ha,
w gminie
Szczekociny. Chroni torfowisko ze stanowiskami regionalnie
rzadkich i ustępujących gatunków roślin.
19) Jeziorka, utworzony przez
Wojewodę Śląskiego w 2003, na powierzchni 0,31 ha,
w gminie
Szczekociny. Chroni torfowisko ze stanowiskami regionalnie
rzadkich i ustępujących gatunków roślin.
20) Bagienko, Utworzony przez
Wojewodę Śląskiego w 2003, na powierzchni 0,15 ha,
w gminie
Szczekociny. Chroni torfowisko ze stanowiskami regionalnie
rzadkich i ustępujących gatunków roślin.
21) Góry Towarne, utworzony
przez Wojewodę Śląskiego w 2003, na powierzchni 10,38 ha,
w gminie
Olsztyn. Chroni kompleks wzgórz krasowych z murawami
naskalnymi i kserotermicznymi,
ze stanowiskami regionalnie rzadkich
i ustępujących gatunków roślin.
22) Dąbrowa, utworzony przez
Wojewodę Śląskiego w 2003, na powierzchni 12,97 ha,
w
gminie Lelów. Chroni torfowisko ze stanowiskami regionalnie
rzadkich i ustępujących gatunków roślin.
23) Źródliska w Pilicy-Piaski,
utworzony przez Wojewodę Śląskiego w 2004, na powierzchni 2,4 ha,
w gminie Pilica. Chroni zespół
źródeł w dolinie Pilicy ze stanowiskami regionalnie rzadkich
i ustępujących gatunków roślin.